Rritja e numrit të centraleve fotovoltaike dhe e konsumatorëve vetëprodhues po shton nevojën për të përcaktuar kapacitetet që mund të përballojë rrjeti shqiptar i shpërndarjes dhe ndërhyrjet e nevojshme për integrimin e prodhimit të ri.

Operatori i Sistemit të Shpërndarjes, OSSH, ka nisur procedurat për një studim që do të analizojë ndikimin e burimeve fotovoltaike në rrjet, kapacitetet ekzistuese për pranimin e prodhimit të ri dhe nevojat për fuqizimin e modernizimin e infrastrukturës.

Dokumenti parashikon gjithashtu analizimin e nevojës për planifikim të integruar të investimeve në rrjet mes OSSH dhe Operatorit të Sistemit të Transmetimit, me synim absorbimin e gjenerimit nga burimet fotovoltaike.

Studimi do të vlerësojë potencialin për integrimin e impianteve të reja fotovoltaike duke analizuar kapacitetet aktuale të rrjetit, si dhe kufizimet teknike dhe ekonomike që mund të pengojnë shtimin e mëtejshëm të tyre. Analiza do të përfshijë tensionin, humbjet teknike, flukset e fuqisë, stabilitetin dhe sigurinë e operimit të sistemit.

Në rrjetin e tensionit të mesëm do të modelohen edhe skenarët me prodhim maksimal nga centralet fotovoltaike, duke matur ngarkimin e linjave dhe transformatorëve. OSSH kërkon që nga studimi të identifikohen konkretisht nevojat për fuqizimin dhe modernizimin e rrjetit, në mënyrë që ai të mund të pranojë kapacitete të tjera fotovoltaike.

Nevoja për këtë vlerësim vjen në një kohë kur numri i aplikimeve për lidhjen e impianteve PV dhe vetëprodhuesve është në rritje. Sipas OSSH-së, kjo ka shtuar angazhimin për planifikimin dhe operimin e rrjetit, ndërsa kompania po punon për rritjen e kapaciteteve absorbuese dhe zhvillimin e rrjetit inteligjent.

Situata aktualisht në shifra

Të dhënat e operatorit tregojnë se në rrjetin e shpërndarjes janë aktualisht 236 burime gjeneruese, me kapacitet total të instaluar prej 516.349 MW. Prej tyre, 51 janë impiante fotovoltaike, me fuqi të instaluar 136.716 MW, ndërsa 185 janë hidrocentrale, me kapacitet 379.633 MW.

Krahas prodhuesve, është zgjeruar edhe segmenti i vetëprodhuesve. Në fund të vitit 2025 në rrjet rezultonin të lidhur 3,551 konsumatorë vetëprodhues, me një fuqi totale të instaluar prej 286.25 MWp.

Studimi do të trajtojë veçmas këtë kategori, për impiantet fotovoltaike për vetëprodhim deri në 500 kWp. Ai duhet të hartojë një metodologji për llogaritjen e kapacitetit që mund të lejohet në pjesë të ndryshme të rrjetit dhe të vlerësojë mundësitë për rritjen e kapacitetit të injektimit të energjisë nga impiantet e vetëprodhuesve.

Një pjesë tjetër e projektit lidhet me procesin e aplikimit për lidhje. OSSH kërkon një sistem që të mundësojë vlerësimin paraprak të kapacitetit të rrjetit për lidhje të reja, identifikimin automatik të kufizimeve teknike në zona të caktuara dhe ndjekjen e aplikimeve në mënyrë të digjitalizuar.

Për realizimin e projektit, OSSH ka hapur tenderin me objekt “Studimi i ndikimit të burimeve fotovoltaike në rrjet dhe automatizimi i procesit aplikim/miratim i pikës së lidhjes vetëprodhues/prodhues në rrjetin e shpërndarjes së OSSH sh.a”. Fondi limit është 41.25 milionë lekë pa TVSH, ose 448,254 euro, ndërsa kontrata parashikohet të zgjasë nëntë muaj./N.Maho