Gjashtë funksione të vetëqeverisjes vendore në Shqipëri nuk ushtrohen fare ose ushtrohen në mënyrë shumë të kufizuar nga bashkitë, sipas analizës funksionale të përfshirë në raportin e mazhorancës për Reformën Administrativo-Territoriale 2.0. Nga 41 funksionet e analizuara, vetëm katër vlerësohen me nivel të mirë, 21 me nivel të kënaqshëm, 10 me nivel të pamjaftueshëm dhe gjashtë si të paushtruara ose pothuajse të tilla.

Funksionet me performancën më të dobët janë zhvillimi ekonomik vendor, mbështetja për biznesin e vogël, organizimi i shërbimeve mbështetëse për ekonominë, informacioni dhe këshillimi bujqësor, mbrojtja e biodiversitetit si dhe kontrolli i ndotjes së ajrit, ujit, tokës dhe zhurmave.

Raporti thekson se për këto funksione mungon konsolidimi institucional, njerëzor dhe financiar në përputhje me detyrimet ligjore të bashkive. Vlerësimi u mbështet në shqyrtimin e dokumentacionit për të 61 bashkitë, vlerësimet në terren në 15 bashki dhe të dhënat e Sistemit Kombëtar të Matjes së Performancës.

Boshllëku është veçanërisht i ndjeshëm në bashkitë e vogla dhe rurale, ku mungojnë strukturat e specializuara, specialistët dhe financimi i dedikuar. Transferta sektoriale u rrit nga 7.5 miliardë lekë në 2016 në 11.7 miliardë lekë në 2024, por pjesa dërrmuese vijon

Foto: Zoshua Colah / Unsplash